İNTİHAR

 

İNTİHAR

 

İntihar geçmişten günümüze dek süren ve var olduğu her dönemde önemli görülen toplumsal bir olaydır. Bu yüzden intihar yani özkıyım birçok kişi tarafından birçok farklı şekilde tanımlanmıştır. Tüm bu tanımlardan yola çıkarak, ortak noktaları birleştirdiğimizde intiharı şu şekilde tanımlayabiliriz: İntihar, aklı başında bir bireyin, toplumsal değerlerin desteklediği veya karşısında olduğu bir eylemle doğrudan veya dolaylı olarak kendi yaşamına isteyerek ve planlayarak son vermesidir. Dünya çapında, insanların yaklaşık %9’unun hayatlarında en az bir kere intiharı düşündüğü ve en az %2,5’inin intihar teşebbüsünde bulunduğu rapor edilmiştir.

 

 

TÜRKİYE’DE İNTİHAR ORANLARI

 

 

Türkiye’de ise intihar oranları son 40 yılda %50 arttığı sonucuna varılmıştır. Ülkemizde en fazla intiharın gerçekleştiği illerimiz İstanbul, İzmir, Bursa şeklinde devam etmektedir. Bu illerimizdeki intihar oranlarının yüksek olması, bazı ilçelerindeki intihar oranlarının rekor seviyelere ulaşmasından kaynaklanmaktadır. Örneğin İzmir’in en çok göç alan ilçelerinden biri olan Torbalı, intihar oranlarının önemli görülecek düzeyde yüksek olduğu ilçelerindendir. Torbalı gibi intihar oranlarının yüksek olduğu bölgelerde insanların psikolojik destek alabilmeleri, intiharların önlenmesinde önemli bir faktördür. Artan bu intiharlar sonucunda Torbalı Kaymakamlığı tarafından açılmış olan Gençlik Danışmanlık ve Sağlık Hizmetleri Merkezi’ne birçok insan başvurmuştur. Bu merkezde alınan psikolojik destek ile Torbalı’da ki intihar oranları düşmüşken, yine bu merkezin kapanması ile Torbalı’da 1,5 ayda 6 intihar vakası gerçekleşmiştir. Bu da aslında insanların uzman psikologlar ya da psikiyatristler tarafından psikolojik destek almasının önemini ve gerekliliğini göstermektedir. Torbalı’da 2009 yılında gerçekleşen intiharlarda ölen 15 kişiden 4’ünün kadın olması da yapılan araştırma sonuçlarını destekler niteliktedir. Araştırmalara göre erkeklerin kendilerini öldürme oranları, kadınların kendilerini öldürme oranlarından 4 kat fazla olduğu bulunmuştur. Ancak kadınların ölümle sonuçlanmayan intihar teşebbüsleri ise erkeklere oranla daha fazladır. Bir başka araştırma da ise boşanan ya da dul kalan bireylerde intihar oranı evli bireylere göre 4 ya da 5 kat daha fazla olduğu bulunmuştur.

 

 

İNTİHAR MODELLERİ

 

Özkıyım araştırmalarında, yaşam ve ölüm ile ilgili insanların kendi görüşlerini oluştururken onları etkileyen ya da zorlayan birçok farklı ahlaki sorunlar bulunmaktadır.

 

 

 

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR

 

Duygudurum bozukluğu olan pek çok insanda intihar düşüncesi ve intihar ile bağlantılı davranışlar bulunmaktadır. Şizofreni, dürtü kontrol bozuklukları, madde kullanım bozuklukları ve borderline kişilik bozukluğu intihar riskinin yüksek olduğu psikolojik bozukluklardır. Bu bozukluklara depresyonunda eklenmesi ile özkıyım oranlarının daha da yükselmesine sebep olacağı düşünülmektedir.

 

 

NÖROBİYOLOJİK MODELLER

 

İntihar ile ilgili yapılan ikiz çalışmalarında intihar teşebbüslerinde kalıtımın %48 oranında etkili olduğu bulunmuştur. Bu sonuçları evlat edinme çalışmaları da desteklemektedir. Yani bireylerin intihara eğilimli olmalarında kalıtımın etkisinin önemli olduğu bulunmuştur. Seratonin düzeylerinin düşük olması depresyonla ilişkili bulunmaktadır. Seratonin ile özkıyım arasında da bir ilişki olduğu bulunmuştur.

 

 

SOSYAL FAKTÖRLER

 

Ekonomik ve sosyal olayların intiharı etkilediği bulunmuştur. Özellikle ekonomik durgunluk dönemlerinde intihar olaylarında belirgin bir artış olduğu gözlemlenmiştir. Sosyal izolasyon ve sosyal aidiyet eksikliğinin intihar düşüncesini ve davranışlarını etkileyen sosyal faktörler arsında olduğu söylenilmektedir. Yalnız olma hissinin de intiharın gelişmesinde önemli bir etken olduğu düşünülmektedir.

 

 

PSİKOLOJİK MODELLER

 

İntiharın psikolojik olarak birçok anlamı olabilir. Başkalarını suçlu göstermek için, kabul edilmez duygulardan kurtulmak için, yanlışlardan kurtulmak için, duygusal acı ya da boşluktan kaçmak için veya ölmüş olan bir sevdiğine kavuşmak için tasarlanmış olabilir. İntiharın psikolojik nedenleri kişiden kişiye farklılık göstermektedir. İntiharın insanlar üzerinde etkili olan risk faktörleri araştırılmıştır. Araştırmalar sonucunda intiharın bireyin problem çözme yetersizliği ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Problem çözme güçlüğü, bireyin umutsuz olmasını da etkilemektedir. Umutsuz bir birey geleceğin bugünden daha iyi olmayacağı beklentisine girer ve bu da intihar ile oldukça bağlantılı bir durumdur. Burada psikologlar bireylere olumlu düşünceler aşılayarak ve bireyin bir yaşam amacı belirlemesine yardımcı olarak onları motive edebilirler.

 

 

İNTİHARI ÖNLEME

 

Birçok insan intihar ile ilgili konuşulmasının durumun gerçekleşmesine destekleyeceği düşüncesine kapılır. Psikologlar ise bunun açık ve sakin bir şekilde konuşulmasının birey için yararlı olduğunu söylemektedirler. Çünkü bireye bu konu hakkında konuşmak için izin verilmiş olur.

İntihar düşüncesi olan birçok kişi kendi intihar niyeti ile ilgili bir ikilem içindedir. İntihar teşebbüsünde bulunup ancak ölmeyen kişilerin büyük bir çoğunluğu hayatta kaldığı için mutlu olanlar ya da ölmek isteyip istemedikleri ile ilgili ikilemde olan kişiler olduğu bulunmuştur.

Duygudurum bozuklukları gibi intiharı etkilen diğer psikoloji bozukluklarda da ilaçla tedavi, intihar riskinin azaltılmasında önemli bir tedavi seçeneğidir. İntiharı önlemede en etkili terapinin ise bilişsel davranışçı terapi olduğu söylenilmektedir. Bu terapi tekniği Türkiye’de birçok psikolog tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. Bilişsel davranışçı terapiler, danışanların duygularını ve özkıyım düşüncelerini ve bunları tetikleyen dürtülerini anlamamıza yardımcı olur. Psikologlar, danışanların olumsuz düşüncelere karşı koyabilmelerinde, duygusal sıkıntılara dayanabilmelerinde ve yeni yollar bulabilmelerinde onlarla birlikte çalışırlar. Yaşamlarında karşılaştıkları problemleri çözmelerinde yardımcı olurlar. Burada amaçlanan danışanların problem çözümünü ve sosyal desteğini geliştirmek ve böylece umutsuzluk duygularını azaltarak intihar düşüncelerinin önüne geçmektir.

 

 

TORBALI , PSİKOLOG İHTİYACININ BİLİNCİNDE ;

 

 

Danışmanlık merkezimizin bulunduğu İzmir’in Torbalı ilçesi gibi çevre ilçelerde intihar vakaları fazlasıyla görülmektedir. Torbalı ilçesi başta olmak üzere ; Ayrancılar ,  Menderes , Gaziemir , Ödemiş , Tire , Selçuk gibi  Torbalı’ya çevre ilçelerdeki Psikolog taleplerini karşılayabilmek adına Vita Psikolojik Danışmanlık Merkezini kurmuş bulunmaktayız.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

TARİHİNİZİ ONLINE BELİRLEYİN